หากถามว่า “วัฒนธรรมองค์กร” หรือ Corporate Culture คืออะไร? แต่ละคนคงมีคำตอบต่างกันไป บางคนนึกถึงค่านิยมที่แปะบนผนังออฟฟิศ บางคนนึกถึงปาร์ตี้ประจำปี หรือแม้แต่วิธีที่หัวหน้าพูดกับลูกน้องในห้องประชุม — แต่ที่จริงแล้ว.. วัฒนธรรมองค์กรนั้นลึกกว่านั้นมาก และทรงพลังกว่าที่หลายองค์กรตระหนัก
เพื่อให้ทุกท่านได้เข้าใจคำๆนี้อย่างลึกซึ้ง A Cup of Culture ได้รวบรวมนิยาม ความหมายของ “วัฒนธรรมองค์กร” หรือ “Corporate Culture” ไว้ ที่นี้
วัฒนธรรมองค์กร คืออะไรกันแน่?
มีนักคิดและสถาบันชั้นนำหลายแห่งให้นิยามไว้อย่างน่าสนใจ
Harvard Business Review (Groysberg, Lee & Cheng, 2018) อธิบายว่า วัฒนธรรมองค์กร หรือ Corporate Culture คือ “ระเบียบชั้นเชิงทางสังคมขององค์กร” ที่กำหนดทั้งทัศนคติและพฤติกรรมของคนในองค์กร โดยฝังรากลึกผ่านการสะสมมาอย่างยาวนาน มันคือสิ่งที่บอกว่าอะไร “ควรทำ” อะไร “ไม่ควรทำ” อะไรได้รับการยอมรับ และอะไรถูกปฏิเสธ โดยไม่ต้องมีใครพูดออกมาตรงๆ
เมื่อวัฒนธรรมองค์กรสอดคล้องกับคุณค่า แรงขับเคลื่อน และความต้องการของคนในองค์กร มันจะปลดปล่อยพลังงานมหาศาลให้กับทีมที่มีเป้าหมายร่วมกัน และนั่นคือแรงขับเคลื่อนที่แท้จริงของการเติบโต
SHRM เสริมอีกมุมว่า วัฒนธรรมองค์กร คือชุดความเชื่อและคุณค่าร่วมกัน ที่ผู้นำสื่อสารและผลักดันผ่านวิธีการที่หลากหลาย เพื่อให้พนักงานเข้าใจและแสดงออกถึงพฤติกรรมที่สอดคล้องกันในทุกกิจกรรมขององค์กร
วัฒนธรรมองค์กร ≠ วัฒนธรรมของชาติ
หลายคนมักสับสนระหว่างสองสิ่งนี้ และนั่นอาจทำให้เข้าใจผิดได้
วัฒนธรรมของชาติหรือสังคม นั้นมีรากฐานมาจากประวัติศาสตร์ ภาษา ความเชื่อ และวิถีชีวิตร่วมกันที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน มันหล่อหลอมตัวตนของเรา ตั้งแต่วิธีเลี้ยงลูก ไปจนถึงวิธีที่เราแสดงออกเมื่อเผชิญความสูญเสีย
แต่ วัฒนธรรมองค์กร ต่างออกไป มันไม่ได้ถูกส่งต่อทางสายเลือด และไม่ได้เชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ส่วนตัวของเรา นั่นเป็นทั้งจุดอ่อน และจุดแข็งในเวลาเดียวกัน
• จุดอ่อน คือมันไม่ได้มีแรงยึดเหนี่ยวแบบวัฒนธรรมสังคม จึงสั่นคลอนได้ง่ายเมื่อผู้นำเปลี่ยน หรือองค์กรเผชิญวิกฤต
• แต่จุดแข็ง คือมันเปลี่ยนแปลงและปรับตัวได้ และนั่นคือโอกาสของทุกองค์กร
ทำไม HR และผู้บริหารต้องให้ความสำคัญ?
วัฒนธรรมองค์กรที่แข็งแกร่งไม่ได้เกิดขึ้นเอง มันถูกออกแบบ บ่มเพาะ และรักษาไว้อย่างตั้งใจ — ในทางปฏิบัติ วัฒนธรรมองค์กรส่งผลโดยตรงต่อ
• การตัดสินใจ ของพนักงานในทุกระดับ แม้ไม่มีใครสั่ง
• ความผูกพัน (Engagement) ที่ทำให้คนอยากทุ่มเทหรือแค่ทำงานแบบขอไปที
• การดึงดูดและรักษาคนเก่ง เพราะคนรุ่นใหม่เลือกงานจากวัฒนธรรมองค์กรไม่แพ้เงินเดือน
• ผลลัพธ์ทางธุรกิจ McKinsey พบว่าองค์กรที่มีวัฒนธรรมที่ชัดเจนและแข็งแกร่งมีแนวโน้มสร้างผลตอบแทนสูงกว่าคู่แข่งอย่างมีนัยสำคัญ
ดังนั้น ก่อนที่องค์กรของคุณจะวางแผนเปลี่ยนแปลงอะไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็น Transformation, Restructure หรือแม้แต่การ Rebrand สิ่งแรกที่ต้องทำคือ เข้าใจวัฒนธรรมองค์กรที่มีอยู่เดิม (Current) เพื่อกำหนดวัฒนธรรมองค์กรที่อยากเป็น (To be)
A Cup of Culture
────
ที่ปรึกษาด้านวัฒนธรรมองค์กร
Company Culture
Corporate Culture
.
.
แหล่งที่มาของข้อมูล:
Groysbrg, B., Lee, J., & Cheng, J. Y.-J. (2018). The Leader’s Guide to Corporate Culture. Havard Business Review.
LaGuardia, D. (2020). Retrieved from https://www.td.org: https://www.td.org/magazines/td-magazine/organizational-culture
